Thống kê sơ bộ của TCHQ về thị trường xuất khẩu mây, tre, cói thảm 2 tháng 2014 – ĐVT: USD

Theo kinh nghiệm từ các doanh nghiệp, bằng sự đầu tư cho thiết kế mẫu mã, nguyên liệu, tay nghề của đội ngũ lao động và tổ chức nghiên cứu xu hướng thị trường thì doanh nghiệp ngành hàng thủ công mỹ nghệ đã mở rộng được cánh cửa xuất khẩu vào EU – thị trường nổi tiếng khó tính.

Các doanh nghiệp cho biết, thiết kế mẫu mã có vai trò rất lớn, chiếm tới 30-50% sự thành công của đơn hàng khi vào thị trường này. Bên cạnh thiết kế mẫu mã sản phẩm là yếu tố hàng đầu khi chinh phục thị trường EU, cần phải kết hợp giữa ý tưởng độc đáo của nhà thiết kế với mong muốn về màu sắc, giá thành của người tiêu dùng. Thiết kế cần phải theo bộ sưu tập sản phẩm sẽ được nhân rộng hơn. Sản phẩm không chỉ nên đầu tư về màu sắc, chất lượng mà còn tạo nên những sản phẩm thân thiện với môi trường. Quan trọng hơn, các doanh nghiệp cần phải định vị được giá sản phẩm nằm ở phân khúc nào để có mức giá thành tương ứng…

Thiết kế mẫu mã sản phẩm là “chìa khóa” giúp doanh nghiệp ngành thủ công mỹ nghệ tiến sâu hơn vào thị trường EU. Bản thân EU cũng là thị trường truyền thống và quan trọng của ngành thủ công mỹ nghệ Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu của ngành vào thị trường này luôn giữ được mức tăng trưởng ổn định. Đơn cử,  hai tháng đầu năm 2014, giá trị xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam vào một số thị trường trong khối tăng mạnh so với cùng kỳ như: Đức đạt 4,3 triệu USD, tăng 10,26%; Tây Ban Nha đạt 944 nghìn USD, tăng 43,67%; Thụy Điển 754,8 nghìn USD, tăng 43,93%....

Theo ông Tạ Hoàng Linh, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương: Thiết kế là vấn đề rất quan trọng với việc thúc đẩy xuất khẩu của ngành thủ công mỹ nghệ Việt Nam, nhưng nhìn chung năng lực thiết kế của ngành còn hạn chế nên sự sáng tạo trong sản phẩm chưa rõ nét, chưa tạo được sự tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ.

Để hỗ trợ cho các doanh nghiệp, thời gian qua, Cục Xúc tiến thương mại đã tổ chức các chương trình tư vấn giúp doanh nghiệp nắm được những nội dung cơ bản về xu hướng và cách thức phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu. Đặc biệt, cục đang phối hợp với Hội đồng Anh tại Việt Nam tổ chức chương trình Thiết kế sáng tạo và tiếp cận thị trường hàng thủ công mỹ nghệ và trang trí nội thất châu Âu. Đây sẽ là cơ hội tốt cho các doanh nghiệp trong ngành tìm hiểu xu hướng thị trường và xây dựng chiến lược xuất khẩu phù hợp sang thị trường EU trong năm 2014.

Để xuất khẩu sản phẩm thủ công mỹ nghệ vào thị trường Anh, các doanh nghiệp Việt Nam nên xây dựng dòng sản phẩm riêng, độc đáo, có thông tin truyền tải về sản phẩm. Mẫu mã, màu sắc sản phẩm cũng cần chú ý thay đổi theo mùa và theo các kỳ nghỉ lễ của người tiêu dùng trong năm….

2. Khó khăn

Theo ông Ngọc, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do thị trường xuất khẩu truyền thống EU bị ảnh hưởng mạnh bởi suy thoái kinh tế, nên lượng đơn hàng và giá bán giảm mạnh.

Không riêng xuất khẩu, tiêu thụ TCMN trong nước cũng giảm mạnh do sức mua yếu. Cộng thêm tình trạng giá nguyên liệu đầu vào cao khiến giá thành sản phẩm tăng, khó cạnh tranh được với sản phẩm cùng loại của nước khác.

Cần tạo đột phá

Ông Tạ Quang Cận- Giám đốc Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Nam Hà –UDOMXAY (Nam Định) – cho biết, TCMN chưa bao giờ khó như hiện nay, hàng không bán được, cạnh tranh khó khăn, đặc biệt từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, ông Ngọc cho rằng, yếu tố thị trường không phải là nguyên nhân chính dẫn đến khó khăn của TCMN hiện nay, bởi sản phẩm của Việt Nam thiếu tính sáng tạo, không có sản phẩm mới, đây mới là gốc rễ của vấn đề.

TCMN Việt Nam lâu nay sản xuất đại trà, không đa dạng, dẫn đến giá trị đơn hàng ngày càng thấp. “TCMN được sản xuất theo kinh nghiệm và mẫu mã truyền thống, do thiếu sự đột phá về sáng tạo, lạc hậu so với xu hướng của thế giới”- ông Ngọc nói

Theo ông Ngọc, để khắc phục tình trạng này phải tập trung đầu tư cho thiết kế, đa dạng hóa sản phẩm. Hiện nay, Vietcraft đang tập trung nhiều vào những dòng sản phẩm mới, không chỉ khắc phục tình trạng khó khăn hiện tại mà còn nâng cao giá trị đơn hàng xuất khẩu.

“Tới đây, Vietcraft sẽ khai trương Trung tâm thiết kế quốc gia về hàng TCMN. Ngoài chức năng sáng tạo ra những mẫu mã mới, trung tâm còn có nhiệm vụ nghiên cứu xu hướng tiêu dùng của các thị trường và cung cấp cho doanh nghiệp”- ông Ngọc cho biết.

3. Lợi thế

Chi đúng chỗ, giao hàng kịp thời

Lúc kinh doanh khó khăn, hầu hết doanh nghiệp đều cắt giảm chi phí quảng bá, nhưng phải biết đầu tư đúng chỗ, đúng đối tượng. Đây là kinh nghiệm mà các doanh nghiệp xuất khẩu thủ công mỹ nghệ đúc kết từ thực tế. “Khách hàng chủ yếu của chúng tôi đến từ nước ngoài nên Saigon Palm đã mạnh tay hơn trong việc chi cho quảng cáo, tiếp thị trên các trang mạng quốc tế như Google, Alibaba… với chi phí tốn kém hơn rất nhiều, nhưng thà bỏ tiền kha khá mà có hiệu quả còn hơn là đầu tư ít mà không nhận được gì”, ông Thịnh, Giám đốc của Saigon Palm nói thêm. Nhờ mạnh dạn đầu tư cho tiếp thị, đơn vị của ông Thịnh đã kí được những đơn hàng với đối tác nước ngoài. Ngoài ra ông còn thường xuyên nhận được những đề nghị xin tới tham quan nơi trưng bày và sản xuất từ nhiều khách hàng quốc tế. Có thể coi đây là những phản hồi tích cực từ thị trường.

Còn với Gỗ Đức Thành, bí quyết tìm kiếm đơn hàng và giữ được những khách hàng cũ là “phải biết chia sẻ với khách hàng trong những lúc khó khăn như không tăng giá bán, đáp ứng được thời gian giao hàng ngắn nhất cho khách”. Đối với Công ty Nội thất Nhất Nam, sau thời gian vất vả xoay theo bão, bà Phan Thị Thanh Trúc, Phó Tổng Giám đốc công ty, cho biết tín hiệu chung cho năm 2014 sẽ khả quan hơn năm 2013. “Đơn hàng nhiều hơn, giá trị cao hơn, doanh số xuất khẩu dự kiến ước tăng 20% so với năm trước”, bà Trúc cho hay.

Tuy thị trường đồ thủ công mỹ nghệ đã có nhiều tín hiệu lạc quan, nhưng theo bà Trúc, trong năm 2014 doanh nghiệp cũng vẫn còn những thách thức lớn như: giá nguyên liệu, giá cước vận chuyển, chi phí nhân công tăng liên tục… Do vậy, thấy tín hiệu vui, nhưng không được chủ quan, vẫn phải nỗ lực hết mình, giữ vững chất lượng, đáp ứng nhanh chóng yêu cầu khách hàng… mới có thể đi lâu, đi dài.

Nguồn: Vinanet